MAESTRALE: Εισάγοντας την ωκεάνια ενέργεια στη Μεσόγειο

 

Παρά το διαρκώς εντεινόμενο ενδιαφέρον και το πλήθος των υφιστάμενων μελετών και εφαρμογών στον τομέα των γαλάζιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, στη Μεσόγειο παρατηρείται έλλειμμα πρωτοβουλιών και επιχειρησιακών σχεδίων. Το κενό αυτό φιλοδοξεί να καλύψει πρόγραμμα MAESTRALE, το οποίο χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του «Άξονα Προτεραιότητας 1 – Καινοτομία» του προγράμματος Interreg MED 2014-2020, με επτά συμμετέχουσες χώρες και Έλληνα εταίρο το Τμήμα των Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ. Οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα θα συνεργαστούν για να εντοπίσουν προοπτικές ανάπτυξης των γαλάζιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη το εκάστοτε φυσικό, νομικό, τεχνολογικό, οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο. Μεταξύ των ζητημάτων που θα εξεταστούν περιλαμβάνονται η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η τεχνολογική καινοτομία, η αποδοχή από τους πολίτες και οι ενδεχόμενες συγκρούσεις με τα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Γενικά στοιχεία για το πρόγραμμα

Κύριος στόχος του MAESTRALE είναι να θέσει τα θεμέλια για μια στρατηγική ανάπτυξης της ωκεάνιας ενέργειας στην περιοχή της Μεσογείου. Με αφετηρία την έρευνα και καταγραφή υφιστάμενων και καινοτόμων τεχνολογιών, καθώς και των εμποδίων και των προοπτικών στα συμμετέχοντα κράτη, το MAESTRALE αποσκοπεί στη διεύρυνση της ανταλλαγής γνώσης μεταξύ επιστημόνων, φορέων χάραξης πολιτικής, επιχειρηματιών και πολιτών, καθώς και στην προώθηση δράσεων και επενδύσεων για τη γαλάζια ανάπτυξη.

Η κύρια συνεισφορά του προγράμματος συνίσταται στη δημιουργία των Blue Energy Labs (BELs), δηλαδή Εργαστηρίων Γαλάζιας Ενέργειας, σε κάθε μια από τις περιοχές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Τα BEL θα περιλαμβάνουν τοπικές επιχειρήσεις, δημόσιες αρχές, θεσμούς που σχετίζονται με τη γνώση και πολίτες, ενώ θα δραστηριοποιηθούν με στόχο την υποστήριξη μελλοντικών πολιτικών σε σχέση με τη γαλάζια ενέργεια και τον σχεδιασμό συμπαγών στρατηγικών για τη γαλάζια ανάπτυξη. Μέσω μιας σειράς πιλοτικών προγραμμάτων θα επιδιωχθεί η ευαισθητοποίηση των τοπικών ενδιαφερομένων (local stakeholders), η διευκόλυνση της κοινωνικής αποδοχής, ο περιορισμός της αβεβαιότητας και η ενίσχυση της βιωσιμότητας των παρεμβάσεων.

Στόχοι του προγράμματος

Γενικός στόχος (overall objective) του MAESTRALE είναι η προώθηση της ανάπτυξης της ωκεάνιας ενέργειας στη Μεσόγειο ως τομέα νευραλγικής σημασίας για τη βιώσιμη μεγέθυνση μέσω της δημιουργίας και της διεθνούς δικτύωσης καινοτόμων συνεργατικών σχηματισμών (clusters). Πιο συγκεκριμένα, αποσκοπεί στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για την καλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο θαλάσσιο περιβάλλον, χωρίς να παραβλέπονται οι περιβαλλοντικές και πολιτισμικές αξίες της περιοχής.

Οι ειδικοί στόχοι (specific objectives) του MAESTRALE είναι:

α. Μεταφορά γνώσης – Συνίσταται στην περιεκτική και εκτενή έρευνα και καταγραφή της νομοθεσίας, των υφιστάμενων και καινοτόμων τεχνολογιών, των βέλτιστων πρακτικών, των προοπτικών και των δυνητικών εμποδίων για τις γαλάζιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη Μεσόγειο.

β. Blue Energy Labs (BELs) – Το MAESTRALE θα συστήσει ένα δίκτυο από BELs, το οποίο θα λειτουργήσει ως πλατφόρμα συνεργασίας για τους κύριους δρώντες στον τομέα της γαλάζιας ενέργειας στη Μεσόγειο. Ένα BEL θα συσταθεί σε κάθε περιοχή που εκπροσωπείται στο πρόγραμμα, προκειμένου να υποστηριχθεί η δημιουργία συμπράξεων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, να εξασφαλιστεί η ανταλλαγή γνώσης και καινοτομίας και να τεθούν τα θεμέλια για πρωτοβουλίες στον τομέα της γαλάζιας ανάπτυξης.

γ. Πιλοτικά πρότζεκτ – Κάθε BEL θα εκπονήσει δύο ή περισσότερα πιλοτικά πρότζεκτ για μονάδες παραγωγής γαλάζιας ενέργειας. Τα πιλοτικά πρότζεκτ θα λειτουργήσουν ως πρωτότυπα/παραδείγματα για καινοτόμες start-up επιχειρήσεις.

Χρηματοδότηση και εταίροι

Το MAESTRALE χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του «Άξονα Προτεραιότητας 1 – Καινοτομία» του προγράμματος Interreg MED 2014-2020, με περίοδο υλοποίησης από 1/11/2016 έως 31/10/2019. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν:

UNISI Università degli Studi di Siena, Ιταλία

CEEI Centro Europeo de Empresas e Innovación de Valencia, Ισπανία

IRENA Istrian Regional Energy Agency L.t.d., Κροατία

CTAER Centro Tecnológico Avanzado de Energías Renovables, Ισπανία

AUTH Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα

GOLEA Goriška Local Energy Agency, Nova Gorica, Σλοβενία

OCUCY Ωκεανογραφικό Κέντρο, Πανεπιστήμιο Κύπρου, Κύπρος

INFORMEST Ιταλία

UALG Universidade do Algarve, Πορτογαλία

MIEMA MCAST-MIEMA Joint Research Centre for Renewable Energy Sources and Environmental Sustainability – Malta Intelligent Energy Management Agency, Μάλτα

FVG Regione Autonoma Friuli Venezia Giulia, Ιταλία

maestrale